ทำไมผู้บริหารถึงล้มเหลวหลังได้รับการโปรโมต
บทเรียนจาก Peter Principle และ Dunning–Kruger Effect ที่องค์กรต้องรู้
หลายองค์กร มักพบปรากฏการณ์เดียวกัน “คนที่ผลงานดีเยี่ยมในตำแหน่งเดิม กลับล้มเหลวเมื่อได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้า” คำถาม คือ ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? คำตอบอยู่ในสองทฤษฎีนี้ เป็นการรวมเส้นโค้งการเติบโตของผู้นำที่ผู้บริหารทุกคนต้องผ่าน
Peter Principle อธิบายว่า หลายคนถูกส่งเข้าสู่บทบาทที่ไม่ถนัดโดยไม่ตั้งใจ เพราะองค์กรส่วนใหญ่โปรโมตจากผลงานเดิมไม่ใช่จากความพร้อมและศักยภาพสำหรับตำแหน่งใหม่
Dunning–Kruger Effect อธิบายว่า คนที่ความรู้ต่ำมักประเมินความสามารถตัวเอง สูงเกินจริง และคนที่ความรู้สูงจริงมักประเมินความสามารถตัวเองต่ำกว่าความจริงด้วยความถ่อมตน

เมื่อจับคู่สองทฤษฎีนี้จะเกิดสถานการณ์อันตรายว่าคนที่เพิ่งได้ตำแหน่งใหม่ มักคิดว่าตนเก่งกว่าที่เป็นจริงนี่คือจุดเริ่มต้นของความเสี่ยงในตำแหน่งผู้บริหาร ที่ส่งผลให้เกิด
ความมั่นใจเกินจริงทำให้ไม่เห็นข้อจำกัดตัวเอง ตัดสินใจผิดซ้ำ ๆ ทีมเสียความเชื่อใ คนเก่งลาออก ผู้นำเครียดและหมดไฟ
เส้นทางการเติบโตของผู้นำทุกคนต้องผ่าน 5 ช่วงสำคัญดังนี้
A – Ignorance Zone มั่นใจเกินความรู้คิดว่างานใหม่ไม่ยากมองไม่เห็นช่องว่างทักษะเชื่อว่าความสำเร็จเดิมจะใช้ได้ในบทบาทใหม่ เกิดภาวะ: ไม่รู้ว่าตัวเองยังไม่รู้
B – Peak of Overconfidence จุดสูงสุดของความมั่นใจผิด ๆ คิดว่าควบคุมทุกอย่างได้ปฏิเสธ Feedback ตัดสินใจเร็วเกินไป มักสร้างปัญหาโดยไม่รู้ตัว เกิดภาวะ: จุดเสี่ยงที่สุดสำหรับผู้บริหารใหม่
C – Valley of Despair เริ่มรู้ความจริง และเริ่มเจ็บปวด สิ่งที่เคยเก่ง กลับใช้ไม่ได้ เริ่มสงสัยตัวเอง รู้สึกว่าทีมไม่เข้าใจ ถ้าไม่ได้รับการโค้ช อาจติดอยู่ที่นี่นาน เกิดภาวะ: ช่วงเปลี่ยนผ่านที่กำหนด จะโตหรือถดถอย
D – Enlightenment Zone การตื่นรู้ของผู้นำ เปิดใจฟัง เริ่มเห็นภาพบทบาทใหม่อย่างแท้จริง เรียนรู้ทักษะผู้นำที่จำเป็น เกิดภาวะ: การพัฒนาภายในเริ่มเติบโต
E – Leadership Mastery ผู้นำที่มั่นคง นิ่ง ลึก และน่าเชื่อถือ ความมั่นใจสมดุลกับความสามารถจริง บริหารทีมได้อย่างมีพลัง ตัดสินใจอย่างรอบคอบ เกิดภาวะ: สร้างความไว้วางใจในองค์กร
แล้วผู้นำควรทำอย่างไรถึงจะเอาตัวรอดได้
- เปิดใจเรียนรู้
- ยอมรับ Feedback
- ฝึก Learning Agility
- ใช้ Executive Coaching เพื่อเห็น Blind Spots
- ขอคำแนะนำจาก Mentor เพื่อถอดรหัสการตัดสินใจโดยผู้เชี่ยวชาญ
- สร้างความไว้วางใจ (Trustworthiness)
“ผู้นำไม่ได้เติบโตเพราะได้ตำแหน่งแต่เติบโตเพราะพัฒนาเร็วกว่าโจทย์ที่ตำแหน่งใหม่กำหนดให้”